Margański MDM-1 FoxAutor:Jacek Waszczuk w dniu:2012-12-05 15:50:50

Dwumiejscowy szybowiec do szkolenia w akrobacji z na tyle dobrymi własnościami, że można rywalizować na nim w zawodach akrobacyjnych. Po tragicznym wypadku i wycofaniu z użytkowania szybowców Kobuz. W błyskawicznym tempie powstał jego następca Swift. Gdy trwała jego produkcja powstała koncepcja wersji rozwojowej, czyli dwumiejscowego szybowca akrobacyjnego do zaawansowanego szkolenia pilotów w akrobacji. Założenia projektowe Foxa powstały na podstawie ustaleń koncepcyjnych zespołu Edward MARGAŃSKI (konstruktor), Leszek DUNOWSKI (pilot doświadczalny) i Jerzy MAKULA (pilot akrobacyjny wielokrotny medalista mistrzostw świata i europy). Stąd w nazwie szybowca skrót MDM.

 

     Fot.1. MDM Fox, za sterami Jerzy Makula, piknik szybowcowy w Michałkowie

 

Fox przeznaczony jest do zaawansowanego szkolenia w akrobacji, posiada wytrzymałą konstrukcję by z pełnym obciążeniem wytrzymać przeciążania do +7g/-5g. Przy jednej osobie dopuszczalne przeciążenie to +9/-6. Jest pierwszym szybowcem dwumiejscowym na świecie dopuszczonym do pełnej akrobacji przy dwuosobowej załodze. Pierwsze szybowce otrzymały certyfikat na 3000 godzin lotu po kolejnych 500 godzinnych przeglądach certyfikat miał być wydłużany do 6000 godzin.

Prototyp Foxa został oblatany przez Jerzy Makula 9 lipca 1993 roku. Szybowiec opracowany na bazie jednomiejscowego szybowca zawodniczego przejął wiele z jego cech lotnych i na tyle przypadł mu do gustu, że wystartował nim na Mistrzostwach Świata w Venlo (Holandia) rozegranych miesiąc później, w dniach 15-28 sierpnia 1993. W rywalizacji wygrał cztery z sześciu rozegranych konkurencji i zakończył mistrzostwa ze złotym medalem indywidualnie i złotym drużynowo. Jerzy Makula latał na swoim Foxie najczęściej sam. Stąd pomysł by go przebudować na szybowiec jednomiejscowy. Jako pierwowzór posłużył SP-3587, w którym przebudowano podwójną kabinę w jedno miejsce siedzące. Okazało się, że bolączką poprzednika było stałe podwozie - koło główne otrzymało mechanizm chowania. Zmiany opracował mgr inż.Grzegorz Sadłek i wiosną 2001 roku w trzy miesiące dokonano zmian no nawą wersję MDM-2 Solo Fox. Oblot na lotnisku w Aleksandrowicach wykonał pilot doświadczalny Mariusz Stajewski (25.04.2001). Szybowiec otrzymał nową rejestrację znaną do dziś SP-8000. W czerwcu 2001 roku Jerzy Makula na nowym szybowcu wystartował w II Igrzyskach Lotniczych i równocześnie w IX Mistrzostwach Świata. Ukończył zawody na drugiej pozycji zdobywając srebrne medale.

 

     

Fot.2.


Rynek szybowców akrobacyjnych jest bardzo niewielki i szybko się nasycił. Wytwórnia, z myślą o poszukiwaniu kolejnych odbiorców na szybowce, stworzyła modyfikację pozwalającą użytkować Foxa jak tradycyjny szybowiec przelotowy. Opracowano nowe końcówki skrzydeł, które po dołożeniu tworzą wersje Fox K, zwiększają rozpiętość do 16 metrów, dzięki czemu uzyskujemy szybowiec do lotów termicznych.

Fox zbudowany według przepisów FAR-22 posiada certyfikat wszystkich krajów, gdzie uprawia się zawodniczo akrobację szybowcową Łącznie zbudowano 43 szybowce Fox w pięciu seriach produkcyjnych, prototyp o rejestracji SP-8000 możemy oglądać w kraju ponieważ do dziś lata na nim Jerzy Makula. Trzy ze zbudowanych Foxów zostały skreślone ze stanu. Z czterdziestu latających tylko dwa zostały w kraju, reszta użytkowana jest w piętnastu krajach świata. Lecz nie jest to koniec, napłynęły kolejne zamówienia, wytwórnia uruchomiła montaż szóstej serii szybowców.

 
 Fot.4.

 

 


Fot.5.

KONSTRUKCJA
Kompozytowa, skorupowa, skrzydła o profilu NACA 64 412, demontowane do transportu. Na skrzydle lotki i hamulce aerodynamiczne. Statecznik pionowy i poziomy o profilu z serii NACA 63 o zmiennej grubości (od 6 do 12 %) podwozie stałe dwukołowe oprofilowane, amortyzowane wyposażone w hamulec. Hamulce aerodynamiczne sprzężone z hamulcem na kole. W Solo Fox podwozie chowane ręcznie. Hak do holowania samolotem w przedzie kadłuba, do holowania za wyciągarką tuż przed kołem podwozia.

DANE MDM-1 Fox/Fox K
rozpiętość m 14.00/16.00
długość m 7,38
wysokość m 2,25
powierzchnia nośna m2; 12,34/13,1
masa własna kg 350
masa maksymalna kg 530
doskonałość 30
przy prędkości km/h 125
prędkość minimalna km/h 84/81
prędkość dopuszczalna km/h 293
dopuszczalne przeciążenie +/-g 7/5 (załoga dwuosobowa)
dopuszczalne przeciążenie +/-g 9/6 (załoga jednoosobowa)

 

Indywidualne medale Mistrzostw Świata i Europy zdobyte na szybowcach Fox i Solo Fox

  • IX Akrobacyjne Mistrzostwa Świata; Palma de Rio,Hiszpania – Jerzy Makula 2 miejsce na Solo Fox
  • II Światowe Igrzyska Lotnicze; Hiszpania – Jerzy Makula 2 miejsce na Solo Fox
  • X Akrobacyjne Mistrzostwa Świata; Györ,Węgry – Jerzy Makula 2 miejsce na Solo Fox
  • XI Akrobacyjne Mistrzostwa Świata; Sierpuchowo,Rosja – Jerzy Makula 2 miejsce na Solo Fox
  • XII Akrobacyjne Mistrzostwa Świata; Niedolobrarn,Austria – Jerzy Makula 3 miejsce na Solo Fox
  • XIV Akrobacyjne Mistrzostwa Świata; Toruń, Polska – Jerzy Makula 1 miejsce na Solo Fox
  • I Mistrzostwa Świata w Akrobacji Advanced; Jämijärvi, Finlandia, Michael SPITZER - NIEMCY, 2 miejsce na Fox i Jochen REUTER - NIEMCY, 3 miejsce na Fox
  • VII Akrobacyjne Mistrzostwa Europy Moravska Trebova, Czechy – Jerzy Makula 1 miejsce na Solo Fox
  • VIII Akrobacyjne Mistrzostwa Europy  Rybnik, Polska – Jerzy Makula 2 miejsce na Solo Fox

 

 

 

 

 Fot.6.                                                                                                             Fot.7.