Douglas AC-47D Spooky - "upiorny ptyś"Autor:Bartłomiej Poniewierski w dniu:2013-04-14 19:58:47

W USA próby zbudowania samolotu "gunship" podjęto już w latach 20. XX wieku. Kolejne próby podejmowano w czasie II Wojny Światowej. Przełom w tych wysiłkach przyniosła jednak dopiero wojna wietnamska. Amerykańskie siły powietrzne szukały nowych, skutecznych narzędzi walki z partyzantką Vietcongu co wydatnie wpłynęło na intensyfikację prac związanych nad opisywaną tutaj konstrukcją.

Pierwsze testy wykonano na samolocie T-28 Trojan. Wykazały one, że bardziej odpowiednią będzie maszyna o większym udźwigu. Jako istotną cechę wskazano dobrą sterowność i możliwość utrzymywania kierunku w czasie lotu z przechyłem. Przez cały 1964r. testowano założenia na C-131 Samaritan. Samolot zaopatrzono w prosty celownik i wielolufowy karabin maszynowy Gatling 7,62X51 mm Minigun. Bez trudu uzyskiwano 25% trafień w cel o rozmiarze 10 m2 z wysokości 2700 - 3000 m.

Mimo sporej krytyki, w listopadzie 1964r. gen. Curtis Le May wydał polecenie uzbrojenia samolotów C-47 Skytrain i skierowania ich do walki w Wietnamie. Maszyny otrzymały oznaczenie AC-47D Spooky.

AC-47D Spooky na lotnisku w Wietnamie (foto: National  Museum of the USAF)

Pierwsze Spooky były gotowe już w grudniu 1964r. Uzbrojono je w trzy wielolufowe karabiny maszynowe GE 7,62 mm o szybkostrzelności 6000 strz/min. Dwa umieszczono w oknach, trzeci w dzrzwiach. Załoga składała się z siedmiu amerykanów i jednego wietnamczyka. Spooky stacjonowały na lotniskach Binh, Nha Trang, Pleiku, Tan Son Nhut i Udorn w Tajlandii.

Wykonanie ataku przez AC-47D Spooky wymagało najwyższych umiejętności pilotażu. W lewej szybie kabiny umieszczono prosty celownik, ogień korygowano obserwując pociski smugowe w czasie lotu po okręgu nad celem.

Spooky okazał się „strzałem w dziesiątkę”. Prosta i świetnie poznana konstrukcja nie sprawiała kłopotów z obsługą a siła ognia zapewniała wysoką efektywność ataków. Douglas AC-47D Spooky był niezwykle skuteczny w nocnych atakach gdy oświetlano cele flarami. Załogi prezentowały tak wysoki poziom wyszkolenia, że wykonywały uderzenia na cele w bezpośredniej styczności z własnymi oddziałami i na silnie broniony szlak Ho Chi Minha.

Karabiny maszynowe na pokładzie Douglasa AC-47D Spooky (foto: DoD)

W Wietnamie jako "gunship" używano wielu typów samolotów, w większości były one modernizowane na miejscu. "Gunship" Spooky trafił na wyposażenie kilku innych krajów min. Tajlandii, Laosu, Filipin, Kolumbii. Maszyny te były intensywnie użytkowane w walkach z partyzantką.

Kolejną generację powietrznych niszczycieli, zaopatrzonych w elektroniczne systemy celowania i skuteczniejsze uzbrojenie zbudowano w oparciu o samoloty C-119 Stinger i C-130 Hercules.

Douglas AC-47D Spooky na krótkim filmie: