Coandă 1910Autor:Bartłomiej Poniewierski w dniu:2013-04-01 11:30:12

Pierwsze rysunki samolotu Henri Coandă wykonał w 1909r. tuż po podjęciu studiów w Wyższej Szkole Inżynierów Lotniczych.  Projekt zakładał budowę maszyny napędzanej nieznanym powszechnie silnikiem odrzutowym. Sam płatowiec zawierał także mnóstwo nowatorskich rozwiązań.

Samolot miał konstrukcję mieszaną, drewniano-stalową. Skrzydła zbudowano z metalowych rurek, zaopatrzono je w klapy i zaokrąglone końcówki. Maszyna była dwupłatowcem w układzie "półtorapłata" (pierwszy taki projekt). Górne skrzydło było wysunięte przed dolne, dodatkowo było szersze i dłuższe. Taki układ poprawiał właśności pilotażowe i zmniejszał opór powietrza.

Coandă 1910 /równolegle funkcjonuje też nazwa Coandă1/ był pierwszym samolotem bez śmigła, które zapewniałoby napęd. Rumuński inżynier zbudował silnik odrzutowy "Reaction Motor". Składał się on z dwóch części. Pierwszą był czterocylidrowy, rzędowy silnik Clerget o mocy ok. 50 KM. Napędzał on drugą część silnika odrzutowego - sprężarkę i umieszczoną za nią komorę spalania. Wg. obliczeń gazy wylotowe miały zapewnić ciąg ok. 2,5 kN.

Henri Coandă bardzo szybko zgromadził środki do budowy i już jesienią 1910r. zaprezentował samolot na paryskiej wystawie lotniczej. Nieortodoksyjna maszyna wzbudziła spore zainteresowanie, lecz zazwyczaj powątpiewano w skuteczność zastosowanych rozwiązań.

Coandă 1910 prezentowany na paryskiej wystawie lotniczej (foto. DoD)

Aby samolot mógł bezpiecznie wzbić się w powietrze jego konstruktor zaplanował szereg naziemnych prób. 16 grudnia 1910r. Henri Coandă zasiadł za sterami odrzutowca by sprawdzić silnik w kołowaniu na lotnisku Issy-les-Moulineaux. Na skutek błędu samolot rozpędza się i wzbija w powietrze. Po kilku sekundach płomienie wydobywające się z silnika wywołują pożar. Samolot ulega całkowitemu zniszczeniu. Na szczęście pilot wychodzi z kraksy bez większych obrażeń.

Po tym wydarzeniu Coandă uznaje uzytkowanie silnika odrzutowego za zbyt niebezpieczne i koncentruje się na badaniu zjawisk z nim związanych.

Pełnowymiarowa makieta Coandă 1910 (foto. Răzvan Vălcăneanţu)

Samolot Coandă 1910 zostaje zapomniany a wiele zastosowanych w nim rozwiązań zostaje ponownie "odkryte" przez innych konstruktorów wiele lat później.

Makieta pierwszego odrzutowca jest prezentowana w Narodowym Muzeum Wojskowym w Bukareszcie.

 

Poniżej link do artykułu, w którym przedstawiona została sylwetka Henri Coandă:

http://www.spotter.pl/index.php/pl/historia/ludzie_lotnictwa/henri_coanda,152.html